توت فرنگی گلخانه ای یکی دیگر از میوه های خوش طعم و خوشمزه فصل بهار است. کشت توت فرنگی گلخانه ای در بین کسانی که گلخانه دارند بسیار محبوب است و یکی از پردرآمدترین محصولات گلخانه نیز به شمار میرود. توتفرنگی سرشار از ویتامینهای B و C است. پرورش توت فرنگی در گلخانه و هم در مزارعِ باز به روش سنتی انجام میپذیرد. امکان کشت آن به صورت سیستم هیدروپونیک یا خاکی نیز وجود دارد و به هردو روش میشود توت فرنگی گلخانهای پرورش داد. با شرکت گلخانه ساز نهال رویش همراه باشید.
پرورش توت فرنگی گلخانه ای
توت فرنگی گلخانهای دارای ساقه مرکزی یا تاج است که برگها، ریشه ها و استولونها و گل آذین از آنها خارج میشود. تاج شامل استوانه مرکزی است که توسط حلقه آوندی احاطه میشود. استوانه شامل مغز اولیه است که با لایه کامبیومی نازک احاطه میشود. در محل خروج هر برگ از تاج یک جوانه جانبی وجود دارد که استولونها یا رانرها و تاج جانبی را تولید میکند یا در حالت رکود باقی میماند.
برگهای توت فرنگی نظمی استوانهای شکل دارند. برگهای پنجهای و سه برگچهای هستند. روزنه ها فقط در زیر برگها هستند. برگها فقط چند ماه عمر میکنند و سپس در اثر مواجه شدن با یخبندان از بین می روند. برگ های جوان و جدید در فصل بهار با برگ های قدیمی و پژمرده جایگزین می شوند.
ریشه ها از پایه تاج، جایی که با خاک در تماس است، تشکیل می شود. ریشه های نابجا از دایره محیطیه تاج منشأ میگیرند و از کورتکس خارج می شوند. ریشه ها پس از رسیدن به طول ۵-۲ سانتی متر منشعب می شوند و اگر آب کافی در دسترس داشته باشند، به توده های فیبری منشعب تبدیل می شوند. معمولا ۳۰-۲۰ ریشه اصلی وجود دارد و ۹۰-۵۰ درصد ریشه ها در ۱۵-۱۰ سانتیمتر بالای خاک قرار دارند. در کنار ریشه های اصلی، ریشه های جانبی نیز وجود دارند که ۲-۱ سال عمر میکنند و خود ریشه های اصلی حدود ۳-۲ سال ماندگار می مانند.
در کنار هر برگ یک جوانه جانبی وجود دارد که بسته به شرایط محیطی می تواند به استولون یا گل آذین تبدیل شود.
انواع توت فرنگی
- روز کوتاه: آغاز جوانه گل در طول روز کمتر از ۱۴ ساعت یا وقتی دما کمتر از ۱۵ است صورت میگیرد.
- روز خنثی: در دمای بیش از ۱۵ درجه سانتی گراد، طول روز بحرانی برای القای گل ۱۲-۸ ساعت است، که بسته به رقم متفاوت است. در رقم های روز خنثی، گل ها در طول همه روز ها و در دماهای پایین تشکیل می شود.
- روز بلند: گل در طول روز بیشتر از ۱۲ ساعت و دمای متوسط تشکیل میشود.
شرایط محیطی مطلوب توت فرنگی در گلخانه
برای کشت توت فرنگی در گلخانه باید شرایط مناسب و ایدهآل آن همواره فراهم باشد؛ زیرا توت فرنگی محصولی حساس است و میتواند به کمترین تغییرات واکنش نشان دهد و از بین برود.
توت فرنگی در مناطق مدیترانه ای در عرض ۶۰-۲۸ درجه مناطق معتدله رشد میکند. میانگین دما در تابستان ۴۰-۲۰ درجه سانتیگراد، دما در تیرماه (که گرمترین فصل سال است) ۳۰-۱۵ درجه سانتیگراد، دمای وسط زمستان (دی ماه) ۲۰-۱۵ درجه سانتیگراد و میانگین دما ۴۰ تا ۱۰ درجه سانتیگراد میباشد.
مقاومت به سرما
گیاهان مقاوم شده بطور کامل دماهای ۴۰- تا ۴۶- درجه سانتی گراد را تحمل میکنند، اما گیاهان رشد یافته در آب و هوای گرم تر دماهای پایین تر از ۱۰- درجه سانتی گراد را نمی توانند تحمل کنند. معمولا گیاهان مقاوم نشده در زمانی که تاج به مدت ۲-۱ ساعت یا بیشتر در دمای ۳- درجه سانتی گراد قرار گیرد، از بین میروند. همه رقمها زمانی که کاهش شدید دما قبل از رکود کامل اتفاق می افتد، بعد از اینکه گرما در بهار باعث رشد گیاه می شود، صدمه میبینند.
ازدیاد توت فرنگی در گلخانه
تکثیر توت فرنگی گلخانه ای با استولون صورت میگیرد، اما کشت مریستم و تیمار گرمایی برای حذف ویروس ها قبل از تولید انبوه به کار می رود. با کشت مریستم، از هر مریستم میلیون ها گل تولید می شود. معمولا گیاهان مادری به مدت ۶ هفته در دمای ۳۶ درجه سانتی گراد برای ویروس زدایی تیمار می شود.
معمولا گیاهان در حال رکود به صورت لخت یا داخل ظروف کاشت پلیاتیلنی در دماهای زیر دمای یخبندان انبار میشوند. بهترین دما برای انبار کردن به مدت طولانی دمای ۱- درجه سانتیگراد میباشد و دماهای پایینتر از این دما باعث صدمه به بافت تاج میشود.
تاریخ کاشت
توت فرنگی گلخانه ای بسته به رقم، محل و روش تربیت، میتواند چندین بار در سال کشت شود. دمای پاییز و زمستان و روز کوتاه یا روز خنثی بودن نقش مهمی در انتخاب تاریخ کاشت دارد. رقمهای روز خنثی تقریبا سه ماه بعد از کاشت، صرف نظر از تاریخ کاشت، میوه تولید می کنند. اگر جه در دمای بالاتر از ۲۶ درجه سانتی گراد میوه دهی ضعیف است. به منظور افزایش قدرت گیاه و عملکرد معمولا اولین میوه ها حذف می شوند.
در مناطقی با زمستان نسبتا متوسط (کمتر از ۱-۰ درجه سانتی گراد) و تابستان های ملایم (بالاتر از ۳۰ درجه سانتی گراد) توت فرنگی در تابستان کاشته می شود، تا در بهار سال بعد برداشت شوند. در مناطقی با زمستان های خیلی ملایم و تابستان های گرم، گیاهان برای تولید در زمستان در اوخر پاییز کشت می شوند. همه استولونهای تشکیل شده حذف می شوند، اما تولید استولون با استفاده از گیاهانی که در شرایط مطلوب برای تشکیل گل تا تشکیل استولون قرار داده شده اند، به حداقل می رسد.
در کشت های پاییزه میزان عملکرد در بوته توت فرنگی بستی به تعداد ساعات نیاز سرمایی دارد. عملکردبرحسب گرم در بوته در رقم Pajaro در 200 ساعت نیاز سرمایی حدود 350 گرم و بدون رفع نیاز سرمایی حداکثر 100 گرم در بوته است.
در کشت اواخر پاییز / زمستان، بسته به شرایط آب و هوایی و تاریخ های برداشت مورد نظر، گیاهان تا حدود سرمادهیشده و بدون سرمادهی مورد استفاده قرار می گیرند. گیاهانی که تا حدودی سرمادهی شده اند (۵۰۰-۳۰۰ ساعت در دمای کمتر از ۷.۲ درجه سانتی گراد) گلها چندماه بعد از کاشت تشکیل می شوند، اما رشد رویشی کم و استولونهای کمی تولید می کنند. در گیاهان بدون سرمادهی، میوه بلافاصله از گلهایی که در خزانه آغازیده شده اند، تولید می کند و بعدا سری دوم گلها تولید می شوند.
ارتفاع بستر و فاصله کشت
پرورش توت فرنگی در گلخانه در بسترهای صاف یا برآمده انجام میشود. بستر های برآمده ۱۵-۲۵ سانتی متر ارتفاع دارند و روی آنها ۴-۲ ردیف کشت میشود. بسترهای برآمده آب بیشتری را از دست میدهند، بنابراین معمولا با خاکپوش پلاستیکی پوشیده میشوند. اما باعث تهویه و زهکشی بهتر خاک و سهولت برداشت میشود.
تراکم مطلوب بستگی به شرایط آب و هوایی و قدرت رشد رقم دارد. فاصله بوته ها و ردیفهای در حالت ۲ و ۴ ردیفی، به این ترتیب است: در حالت ۲ ردیفی فاصله ردیفها ۱۳۰-۱۰۰ و فاصله بوته ها ۴۵-۳۵ سانتی متر و در حالت ۴ ردیفی فاصله ردیفها ۱۷۰-۱۵۰ و فاصله بوته ها ۴۵-۳۵ سانتی متر می باشد. تراکم کاشت ۱۲ گیاه در مترمربع (۱۲۰۰۰۰ گیاه در هکتار) میباشد.
آبیاری
آبیاری می تواند به روش بارانی، قطره ای، جوی پشته ای و یا ترکیبی از قطره ای و بارانی باشد. روش آبیاری قطره ای، روش غالب در اکثر سازههای گلخانه میباشد. استفاده از دو نوار آبیاری در هر پشته موسوم است. میزان آب موردنیاز بسته به شرایط آب و هوایی و روش های کشت متفاوت است. میزان نیاز آب توت فرنگی گلخانه ای به روش آبیاری قطرهای در آب و هوای مدیترانهای ۲۰۰۰-۱۲۰۰۰ متر مکعب در هکتار در یک فصل رشد است. تنش آبی در شروع گلدهی تأثیر منفی بر تعداد گل دارد، در حالیکه تنش در مراحل بعدی باعث افزایش تعداد گلها میشود.
خاک و تغذیه
کشت توت فرنگی در گلخانه، در خاکهای شنی تا رسی سنگین انجام میشود. بهترین PH بین 6.5 تا 6 است. به طور کلی توت فرنگی گلخانه ای در درجه اول نیتروژن و در درجه دوم به پتاسیم و فسفر نیاز دارد. مقدار نیتروژن مصرفی 450-110 کیلوگرم در هکتار است. مصرف نیتروژن زیاد در اول بهار باعث تحریک رشد و رویشی و افزایش بیماریها میشود. بسته به منطقه، رقم و شرایط آب و هوایی کودهای 20-7-27 یا 13-8-18 (NPK) استفاده میشود. به علاوه ممکن است برخی کشاورزان بیش از 110 کیلوگرم نیتروژن در هکتار از طریق سیستم آبیاری قطرهای در فواصل منظم در طی فصل رشد مصرف کنند. در برخی مناطق فقط ۳۵ کیلوگرم نیتروژن قبل از کاشت مصرف میشود و بقیه کود از طریق سیستم آبیاری مصرف میشود و
مقادیر کافی نیتروژن، فسفر و پتاسیم برای رشد و نمو لازم است.
مقدار نیتروژن
مقدار زیاد نیتروژن باعث نرمی میوه، تأخیر در رسیدن، کاهش عملکرد و افزایش سفیدک حقیقی و کنهها میشود. همچنین نیتروژن زیادی باعث کوچک شدن میوه، پوسیدگی بیشتر میوه، افزایش تنفس میوه، کاهش مواد جامد محلول، کاهش طعم و سفت شدن محصول میشود. میوههای نرم و سفید (Albino) در اثر زیادی نیتروژن، کمبود کلسیم و پتاسیم و کمبود نور در گلخانه تولید میشوند.
مقدار کلسیم
کلسیم نقش مهمی در سفتی میوه و مقاومت به پوسیدگی دارد. محلولپاشی با کلرید کلسیم به میزان ۲۰ کیلوگرم در هکتار، ۴-۳ روز قبل از برداشت باعث کاهش نرمی میوه و پوسیدگی میوه طی انبار میشود. میوههای انبار شده در دمای ۵ درجه سانتیگراد به مدت ۷ روز آنتوسیانین کمتر و مواد جامد محلول کمی بیشتری داشتند. اغلبا علائم کمبود کلسیم به علت عوامل محدود کننده جریان تودهای مانند کاهش رطوبت خاک یا آب و هوای خنک، ابری و مرطوب تا کمبود کلیسم در خاک، مشاهده میشود.
nahalrouyesh.com
کتونی بنز آدیداس
سازه گلخانه
کله-خیار-گلخانه-ای
تهیه دمنوش رازیانه